Վենեսուելական նավթի առեղծվածը. Թրամփի իրական շարժառիթները
Հիմնական գաղափարը. Թեև շատերը կարծում են, որ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի կողմից Վենեսուելա ներխուժելու և Մադուրոյին ձերբակալելու հիմնական դրդապատճառը նավթային պաշարներին տիրանալն էր՝ գները իջեցնելու կամ ՕՊԵԿ-ը քանդելու նպատակով, հոդվածը պնդում է, որ իրական նպատակները այլ են։ Դրանք ավելի շատ կապված են ֆինանսական փոխհատուցման և Չինաստանի ազդեցության զսպման հետ։
Հոդվածի առանցքային կետերը
1. Առասպել. ԱՄՆ վերամշակողների «ծարավը»
Վենեսուելան ունի աշխարհի ամենամեծ նավթային պաշարները (մոտ 300 միլիարդ բարել), և նրա ծանր նավթը պատմականորեն կարևոր է եղել ԱՄՆ ծոցի (Gulf Coast) գործարանների համար։ Սակայն իրավիճակը փոխվել է.
-
Կանադական գործոն. 2007-ի ազգայնացումից հետո ԱՄՆ-ը անցել է կանադական նավթին։ Անցյալ տարի ԱՄՆ ներկրած նավթի 60%-ը եղել է Կանադայից։
-
Ներկրման ծավալները. Մինչև Մադուրոյի ձերբակալությունը ԱՄՆ-ը Վենեսուելայից ներկրում էր չնչին քանակություն (օրական 150,000 բարել)։
-
Վաճառք Չինաստանին. Թրամփը հայտարարել է, որ առգրավված նավթը վաճառվելու է, և արդեն բանակցություններ են ընթանում չինական և հնդկական գնորդների հետ։ Սա ապացուցում է, որ նպատակը ԱՄՆ շուկան հեղեղելը չէ։

2. Իրական շարժառիթ 1. Փող և փոխհատուցում
Թրամփի գործողությունները հուշում են, որ նրա հիմնական նպատակը գումարն է։
-
Պարտքերի հավաքագրում. Վենեսուելան ժամանակին ազգայնացրել էր ամերիկյան ընկերությունների ակտիվները, բայց չէր վճարել դրանց դիմաց։ Թրամփը ցանկանում է ստանալ այդ գումարը, իսկ քանի որ Վենեսուելան սնանկ է, նավթը միակ վճարման միջոցն է։
3. Իրական շարժառիթ 2. Աշխարհաքաղաքականություն և Չինաստան
Վենեսուելան սերտ տնտեսական կապեր ուներ Չինաստանի հետ։
-
AI և էներգիա. ԱՄՆ-Չինաստան մրցակցության (հատկապես AI ոլորտում) համատեքստում էներգետիկ հոսքերի վերահսկողությունը կենսական նշանակություն ունի։ Թրամփը ցանկանում է զրկել մրցակիցներին էներգիայի հուսալի աղբյուրներից կամ վերահսկել դրանք։
4. Արտադրության ավելացման անհնարինությունը
Նույնիսկ եթե Թրամփը ցանկանար հեղեղել շուկան նավթով, դա տեխնիկապես բարդ է.
-
Ծախսեր և ժամանակ. Արտադրությունը օրական 1 միլիոն բարելով ավելացնելու համար պահանջվում է $20 միլիարդ ներդրում և մոտ 3 տարի ժամանակ։
-
Գլոբալ պահանջարկ. Մինչ այդ համաշխարհային պահանջարկը կաճի, ուստի վենեսուելական նավթը ոչ թե կիջեցնի գները, այլ պարզապես կբավարարի նոր պահանջարկը։
-
Ներդրումների վերաբաշխում. $20 միլիարդը հավանաբար կվերցվի այլ երկրների նախագծերից, ինչը նշանակում է, որ գլոբալ հանրագումարում արտադրության կտրուկ աճ չի լինի։
Եզրակացություն
Թրամփի նպատակը ոչ թե նավթի գինն իջեցնելն է (ինչը կվնասեր հենց ԱՄՆ նավթային ընկերություններին), այլ հին պարտքերը ստանալը և Չինաստանի ազդեցությունը Արևմտյան կիսագնդում չեզոքացնելը։ Նավթային շուկայի հեղեղումը և ՕՊԵԿ-ի քայքայումը քիչ հավանական սցենարներ են։


