Դանիան «վճռորոշ պահի» առջև է. Թրամփի սպառնալիքները Գրենլանդիայի հարցում միավորում են Եվրոպային

Հիմնական իրադարձությունը. Դանիայի վարչապետ Մետե Ֆրեդերիկսենը հայտարարել է, որ երկիրը կանգնած է «վճռորոշ պահի» առջև այն բանից հետո, երբ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը վերահաստատել է Արկտիկայի տարածքը (Գրենլանդիան) ուժով զավթելու իր սպառնալիքները։ Դանիան և եվրոպական դաշնակիցները պատրաստվում են դիմակայել այս ճնշմանը։

Հոդվածի առանցքային կետերը

1. Դանիայի կոշտ դիրքորոշումը

Վաշինգտոն մեկնելուց առաջ Ֆրեդերիկսենը հստակ ուղերձ է հղել.

• Վճռականություն. Խնդիրը դուրս է գալիս զուտ Գրենլանդիայի սահմաններից. խոսքը միջազգային իրավունքի և ժողովուրդների ինքնորոշման իրավունքի մասին է։

• Պաշտպանություն. Դանիան պատրաստ է պաշտպանել իր արժեքները «որտեղ էլ որ անհրաժեշտ լինի, այդ թվում՝ Արկտիկայում»։

2. Եվրոպական համերաշխություն (Շվեդիա և Գերմանիա)

Եվրոպական երկրները միավորվել են Դանիայի շուրջ՝ դատապարտելով ԱՄՆ-ի «սպառնալից հռետորաբանությունը».

• Շվեդիա. Վարչապետ Ուլֆ Կրիստերսոնը զգուշացրել է, որ Գրենլանդիայի բռնակցումը կլինի միջազգային իրավունքի խախտում և վատ նախադեպ կստեղծի այլ երկրների համար։ Նա հայտարարել է, որ Սկանդինավյան և Բալթյան երկրները կանգնած են Դանիայի կողքին։

• Գերմանիա. ԱԳ նախարար Յոհան Վադեպուլը շեշտել է, որ Արկտիկայի անվտանգությունը ՆԱՏՕ-ի ընդհանուր շահն է։

3. ՆԱՏՕ-ի հնարավոր առաքելությունը («Arctic Sentry»)

Ի պատասխան լարվածության՝ քննարկվում է ՆԱՏՕ-ի դերի մեծացումը տարածաշրջանում.

• Մեծ Բրիտանիա. Ըստ The Telegraph-ի՝ բրիտանացի պաշտոնյաները Գերմանիայի և Ֆրանսիայի հետ քննարկում են ՆԱՏՕ-ի առաքելության պլանը՝ Գրենլանդիան Ռուսաստանից և Չինաստանից պաշտպանելու համար (ինչը նաև զսպաշապիկ կլինի ԱՄՆ միակողմանի քայլերի համար):

• Բելգիա. Պաշտպանության նախարար Թեո Ֆրանկենը առաջարկել է ստեղծել «Arctic Sentry» (Արկտիկական պահակ) օպերացիան՝ օգտագործելով անօդաչու սարքեր և սենսորներ՝ ԱՄՆ անվտանգային մտահոգությունները փարատելու և միասնություն ցուցադրելու համար։

4. Կոնտեքստը

• ԱՄՆ շահերը. Թրամփը պնդում է, որ Գրենլանդիան վերահսկելը կենսական է ԱՄՆ ազգային անվտանգության համար՝ հաշվի առնելով Ռուսաստանի և Չինաստանի ակտիվությունը, ինչպես նաև հազվագյուտ հումքային ռեսուրսների համար գլոբալ պայքարը։

• Գրենլանդիայի դիրքորոշումը. Թեև Գրենլանդիան (Դանիայի նախկին գաղութը) դիտարկում է ապագայում Դանիայից անկախանալու տարբերակը, հարցումները ցույց են տալիս, որ բնակչությունը կտրականապես դեմ է ԱՄՆ-ի կողմից կլանվելուն։

Եզրակացություն

Եվրոպան փորձում է ԱՄՆ-ի ագրեսիվ նկրտումները չեզոքացնել ՆԱՏՕ-ի շրջանակներում համատեղ գործողություններով՝ միաժամանակ հստակ ազդանշան ուղարկելով, որ Գրենլանդիայի բռնի բռնակցումը կհանդիպի միասնական դիմադրության։