2006-ի ուրվականը. Արդյոք գլոբալ անհավասարակշռությունները տանում են նոր ճգնաժամի

Հիմնական իրադարձությունը. Հունվարի 1-ից Ֆրանսիան ստանձնել է «Մեծ յոթնյակի» (G7) նախագահությունը։ Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնի օրակարգի հիմնական կետը գլոբալ տնտեսական անհավասարակշռություններն են (current-account imbalances), մասնավորապես՝ Չինաստանի առևտրային հավելուրդը և ԱՄՆ-ի պակասորդը։ Սա հիշեցնում է 2006 թվականի իրավիճակը՝ 2008-ի ճգնաժամից առաջ։
Հոդվածի առանցքային կետերը
1. Քաղաքական դրդապատճառները
-
Մակրոնի շահը. Այս օրակարգը թույլ է տալիս Մակրոնին շեղել ուշադրությունը Ֆրանսիայի ներքին ֆինանսական խնդիրներից և հանդես գալ որպես գլոբալ առաջնորդ։
-
Համաձայնություն Թրամփի հետ. Սա եզակի կետերից է, որտեղ Եվրոպան և ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը համակարծիք են՝ Չինաստանի առևտրային հավելուրդը խնդիր է։
2. Տնտեսական իրականությունը (2006 vs 2025)
-
Թվեր. ԱՄՆ-ի ընթացիկ հաշվի պակասորդը կազմում է ՀՆԱ-ի 4.6%-ը (2006-ին՝ 6.2%), իսկ Չինաստանի հավելուրդը՝ 3.3%-ը (2006-ին՝ 10%):
-
Իրական ազդեցությունը. Թեև տոկոսները նվազել են, Չինաստանի տնտեսությունը 2006-ից ի վեր եռապատկվել է։ Հետևաբար, գլոբալ տնտեսության վրա ազդեցության առումով անհավասարակշռությունը նույնքան մեծ է, որքան ֆինանսական ճգնաժամից առաջ։
3. Իրական ռիսկերը. AI և Տեխնոլոգիաներ
Հոդվածը պնդում է, որ 2008-ի ճգնաժամի պատճառը ոչ թե անհավասարակշռությունն էր, այլ ռիսկային ֆինանսական վարքագիծը։ Այսօր նույն վտանգները վերադառնում են՝ կապված տեխնոլոգիական ներդրումների հետ։
-
AI բում. ԱՄՆ-ի դեֆիցիտը պայմանավորված է ներդրումների աճով (տվյալների կենտրոններ, չիպեր), որոնք կազմում են մասնավոր պահանջարկի աճի 80%-ը։
-
«Լոուսոնի դոկտրին». Ըստ այս տեսության՝ դեֆիցիտը վտանգավոր չէ, եթե այն ուղղվում է արդյունավետ ներդրումների։
-
Կասկածներ. Արդյո՞ք AI-ի վրա կատարվող ծախսերը կարդարացվեն։ Չիպերը արագ հնանում են (2-3 տարի), իսկ տեխնոլոգիական ընկերությունները օգտագործում են բարդ ֆինանսական գործիքներ՝ պարտքեր կուտակելու համար, ինչը հիշեցնում է 2008-ի նախաշեմը։
4. Չինական սպառնալիքը Եվրոպայի համար
-
Խնայողություններ. Չինաստանի խնդիրը չափազանց բարձր խնայողություններն են և ցածր սպառումը։ Չնայած 15 տարվա խոստումներին՝ Պեկինը չի կարողանում խթանել ներքին սպառումը։
-
«Չինական շոկ 2.0». Քանի որ ԱՄՆ շուկան փակվում է Չինաստանի առջև (սակագների պատճառով), չինական արտահանման հիմնական հարվածը կուղղվի դեպի Եվրոպա։
-
Հետևանքը. Սա կխթանի պոպուլիզմը և հակագլոբալիստական տրամադրությունները Եվրոպայում։
5. Լուծումները տանն են
Խնդիրները լուծելու համար անհրաժեշտ են ոչ թե միջազգային մեղադրանքներ, այլ ներքին բարեփոխումներ.
-
ԱՄՆ. Պետք է բարձրացնի հարկերը և խստացնի ֆինանսական կարգավորումները, որպեսզի սահմանափակի ռիսկային տեխնոլոգիական ներդրումները։
-
Չինաստան. Պետք է ուժեղացնի սոցիալական ապահովության ցանցը, որպեսզի քաղաքացիները դադարեն չափից շատ գումար խնայել և սկսեն ծախսել։

Եզրակացություն
Ինչպես Շեքսպիրն է ասել. «Մեղքը, սիրելի Բրուտոս, մեր աստղերի մեջ չէ, այլ մեր մեջ»։ Գլոբալ անհավասարակշռությունները և ֆինանսական ռիսկերը պահանջում են ներքին քաղաքական կամք և կարգավորումներ, ոչ թե պարզապես մատնացույց անել արտաքին թշնամիներին։

