Մեկուսացումն ընդդեմ բազմակողմանիության. ԱՄՆ-ի և Չինաստանի հակադիր ռազմավարությունները Աֆրիկյան մայրցամաքում

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի որոշումը՝ բաց թողնել ՀԱՀ-ում կայանալիք G20-ի գագաթնաժողովը, լայնորեն դիտարկվում է որպես Չինաստանի համար մեծ հնարավորություն՝ ընդլայնելու իր ազդեցությունը Աֆրիկայում և դիրքավորվելու որպես ԱՄՆ-ի «միակողմանի» քաղաքականության այլընտրանք։ Այս մասին գրում է ALJAZEERA-ն։
1. ԱՄՆ-ի Բոյկոտը ԵՎ Չինաստանի Ներկայությունը
-
Թրամփի Պատճառաբանությունը: Վաշինգտոնը հայտարարել է, որ չի մասնակցի գագաթնաժողովին՝ պատճառաբանելով ՀԱՀ-ում սպիտակամորթների նկատմամբ ենթադրյալ վատ վերաբերմունքը (պնդումներ, որոնք լայնորեն վարկաբեկված են)։ Թրամփը Յոհանեսբուրգում գագաթնաժողովի անցկացումը անվանել է «ամբողջական խայտառակություն»։
-
ՀԱՀ-ում Արձագանքը: Նախագահ Սիրիլ Ռամաֆոսան հակադարձել է՝ նշելով, որ «բոյկոտի քաղաքականությունը չի աշխատում», և ԱՄՆ-ը հրաժարվում է աշխարհի ամենամեծ տնտեսության իր կարևոր դերից։
-
Չինաստանի Մասնակցությունը: Չինաստանի նախագահ Սի Ցզինփինը գագաթնաժողովին կուղարկի վարչապետ Լի Ցյանին։ Վերլուծաբանները նշում են, որ ԱՄՆ-ի բացակայության պայմաններում ուշադրության կենտրոնում կլինեն Չինաստանը և ԵՄ երկրները՝ որպես այլընտրանքային առաջնորդներ։
2. Չինաստանի Ազդեցության Ընդլայնումը Աֆրիկայում
-
Առաջին G20-ը Աֆրիկայում: Սա առաջին G20 գագաթնաժողովն է, որը նախագահում է աֆրիկյան երկիր և անցկացվում է Աֆրիկայում։ Աֆրիկյան Միությունը (AU) մասնակցում է որպես լիիրավ անդամ կենտրոնանալու է պարտքի թեթևացման, տնտեսական աճի և կլիմայի փոփոխության վրա։
-
Չինաստան-Աֆրիկա Սիներգիա: Չինաստանը Աֆրիկայի ամենամեծ առևտրային գործընկերն է։ Վերլուծաբանները նշում են, որ ՀԱՀ-ի օրակարգը «բնականորեն համապատասխանում է» Չինաստանի շահերին, հատկապես կանաչ էներգիայի ոլորտում։
-
Ներդրումներ ԵՎ Ենթակառուցվածքներ: Լի Ցիանը այցելել է Զամբիա (Պեկինը Զամբիայի ամենամեծ վարկատուն է՝ $5.7 մլրդ): Չինաստանը նաև ստորագրել է $1.4 մլրդ գործարք՝ վերականգնելու Tazara երկաթուղին (Տանզանիա-Զամբիա)՝ բարելավելու հումքի արտահանումը։
-
Էներգետիկ Համագործակցություն: Աֆրիկայի էներգիայի պահանջարկը և Չինաստանի արտադրական գերիշխանությունը (օրինակ՝ արևային մարտկոցների ոլորտում) լավ համադրվում են։ Աֆրիկայի կողմից չինական արևային մարտկոցների ներմուծումը աճել է 60%-ով։
3. Չինաստանը՝ Որպես Բազմակողմանիության Պաշտպան
-
Հակադրություն ԱՄՆ-ի Հետ: Թրամփի բացակայությունը (նաև APEC-ից և COP30-ից) թույլ է տալիս Չինաստանին ներկայանալ որպես բազմակողմանիության (multilateralism) և պատասխանատու վարքագծի կողմնակից՝ ի հակադրություն ԱՄՆ-ի «միակողմանի» մոտեցման։
-
Զրոյական Սակագներ: Մինչ Թրամփը սահմանում է 15-30% սակագներ աֆրիկյան երկրների համար, Սի Ծինփինը հայտարարել է զրոյական սակագնային քաղաքականություն Պեկինի հետ դիվանագիտական կապեր ունեցող բոլոր աֆրիկյան երկրների համար։
-
Չինաստանի Ուղերձը G20-ում: Չինաստանը կփորձի G20-ը կապել Գլոբալ Հարավի հետ, ընդգծել զարգացման և կանաչ փոխակերպման հարցերը և դիրքավորվել որպես «խնդիրներ լուծող» (այլ ոչ թե խաթարող)՝ հատկապես թվային տնտեսության և ԱԲ-ի ոլորտներում։

