Ինչո՞ւ են մարդիկ անտարբեր կլիմայի նկատմամբ. «ամեն ինչի պայքարի» գինը

Կլիմայի փոփոխության դեմ պայքարը հայտնվել է մի ծուղակում, որը ստեղծել են հենց առաջադեմ շարժումները: Նրանք ցանկացած խնդիր՝ կլիմայից մինչև անհավասարություն կամ պատերազմ, միավորում են մեկ «մեծ պայքարի» մեջ: Այս մասին գրում է հոդվածի հեղնակ Միխայել Բրյոնինգը project-syndicate-ում։

Որտե՞ղ է խնդիրը:

Թեև այս բոլոր հարցերը փոխկապակցված են, դրանք միավորելը քաղաքական կաթված է առաջացնում: Երբ կլիմայի փոփոխության դեմ պայքարը կապվում է կապիտալիզմը վերացնելու կամ Գազան ազատելու հետ, ապա այն դառնում է անիրագործելի: Այս մոտեցումը ոչ թե լայն կոալիցիաներ է ստեղծում, այլ քանդում է դրանք՝ հեռացնելով հասարակության լայն շերտերին:

Ինչո՞ւ է նվազում աջակցությունը:

Վերջին ընտրություններում շատ երկրներում (ԱՄՆ, Գերմանիա, Կորեա) կլիմայի փոփոխությունը կարևոր հարց չի համարվել: Սա մասամբ պայմանավորված է ապատեղեկատվությամբ, բայց նաև առաջադեմների չափազանցված մոտեցումներով: Օրինակ՝ COP30-ի նախաշեմին հրապարակված մանիֆեստը կլիմայական ճգնաժամի լուծումը տեսնում է միայն «հակակապիտալիստական, հակառասիստական» մոտեցումների մեջ: Սա վանում է այն մարդկանց, ովքեր պարզապես ցանկանում են տեսնել կոնկրետ լուծումներ:

Ի՞նչ են փնտրում մարդիկ:

«Մաքսատուրքեր և աշխարհաքաղաքական շախմատ. ԱՄՆ-ը, Հնդկաստանը և Չինաստանի գործոնը»

Հասարակության մեծ մասը մտահոգված է կլիմայով (IPSOS-ի հարցումով՝ 74%-ը), բայց նրանք փնտրում են գործնական, իրատեսական լուծումներ, այլ ոչ թե քարոզներ հասարակությունը ամբողջությամբ փոխելու մասին: Նրանք ուզում են մաքուր օդ, մաքուր էներգիա և առողջ մոլորակ իրենց երեխաների համար:

Դուրս գալ ծուղակից:

Ժամանակին կլիմայական շարժումը կենտրոնացած էր կոնկրետ խնդիրների վրա՝ արտանետումների կրճատում, անտառների պաշտպանություն: Այժմ շատ ակտիվիստներ կլիմայական գործողությունները դիտարկում են որպես հեղափոխական միջոց՝ առկա համակարգը քանդելու համար: Սա հանգեցնում է նրան, որ գործնական լուծումները, ինչպես օրինակ՝ ատոմային էներգիան, մերժվում են, քանի որ «չեն ապամոնտաժում համակարգը»:

COP30-ի առաջնորդները պետք է դասեր քաղեն այս իրավիճակից: Կլիմայական պայքարը հաջողության կհասնի միայն այն դեպքում, եթե կենտրոնանա գործնական իրատեսության վրա՝ առաջարկելով կոնկրետ լուծումներ, այլ ոչ թե հետևի «ամեն ինչը ամեն ինչ է» մտածելակերպին:

Հիմնական տերմինների բառարան

• Առաջադեմ շարժումներ: Քաղաքական և սոցիալական շարժումներ, որոնք ձգտում են հասարակության առաջընթացին՝ հաճախ շեշտը դնելով սոցիալական արդարության, հավասարության և շրջակա միջավայրի պաշտպանության վրա:
• «Ամեն ինչի պայքար» մոտեցում: Մոտեցում, որի համաձայն տարբեր սոցիալական, քաղաքական և բնապահպանական խնդիրները (օրինակ՝ կլիմայի փոփոխություն, անհավասարություն, պատերազմ) դիտարկվում են որպես մեկ ընդհանուր, փոխկապակցված պայքարի մաս՝ հաճախ ընդդեմ առկա համակարգերի (օրինակ՝ կապիտալիզմի):
• Քաղաքական կաթված: Իրավիճակ, երբ քաղաքական գործընթացները կանգ են առնում կամ չեն կարողանում առաջընթաց գրանցել՝ հաճախ բարդ կամ անիրագործելի օրակարգերի պատճառով:
• Կոալիցիաներ: Քաղաքական կամ սոցիալական խմբերի, կուսակցությունների կամ անհատների միավորում՝ ընդհանուր նպատակներին հասնելու համար:
• Ապատեղեկատվություն: Սխալ կամ մոլորեցնող տեղեկատվության տարածում, հատկապես քաղաքական կամ սոցիալական հարցերի վերաբերյալ:
• COP30: Կլիմայի փոփոխության վերաբերյալ ՄԱԿ-ի շրջանակային կոնվենցիայի (UNFCCC) Կողմերի համաժողովի 30-րդ նիստը: Սա միջազգային հանդիպում է, որտեղ քննարկվում և որոշումներ են կայացվում կլիմայի փոփոխության դեմ պայքարի վերաբերյալ:
• Հակակապիտալիստական: Գաղափարախոսություն կամ շարժում, որը դեմ է կապիտալիստական տնտեսական համակարգին և ձգտում է փոխարինել այն այլընտրանքային համակարգերով:
• Հակառասիստական: Գաղափարախոսություն կամ շարժում, որը դեմ է ռասիզմին և ձգտում է վերացնել ռասայական խտրականությունն ու անհավասարությունը:
• Գործնական իրատեսություն: Մոտեցում, որը կենտրոնանում է իրատեսական, կիրառելի և կոնկրետ լուծումների վրա՝ խնդիրներին դիմակայելու համար, ի տարբերություն իդեալիստական կամ հեղափոխական մոտեցումների:
• Ատոմային էներգիա: Էներգիայի արտադրության մեթոդ, որը հիմնված է ատոմի միջուկի տրոհման կամ միաձուլման վրա: Այն համարվում է ցածր ածխածնային էներգիայի աղբյուր:
• «Չեն ապամոնտաժում համակարգը»: Արտահայտություն, որը օգտագործվում է նկարագրելու համար այն լուծումները, որոնք չեն վիճարկում կամ չեն փոխում գոյություն ունեցող սոցիալական կամ տնտեսական համակարգի հիմքերը: Այս համատեքստում՝ այն լուծումները, որոնք չեն քանդում կապիտալիստական համակարգը։